جوهر قلم نویسنده با مطالعه و پژوهش پُر میشود
یک نویسنده ادبیات دفاع مقدس با تأکید بر نقش بیبدیل مطالعه در فرآیند نویسندگی گفت: انسان مانند جوهر یک قلم است؛ وقتی مینویسد خالی میشود و آن موقع نیاز به مطالعه خواهد داشت تا جوهر قلمش دوباره پُر شود.
به گزارش خبرنگار ما، اکبر صحرایی در چهارمین قسمت از پرونده «هیچ چیز جای کتاب را نمیگیرد» به بررسی چالشهای پیش روی ادبیات دفاع مقدس پرداخت و بر ضرورت پژوهش و مطالعه مستمر برای خلق آثار ماندگار تأکید کرد.
جوهر قلم نویسنده با مطالعه و پژوهش پُر میشود؛ هشدار یک نویسنده دفاع مقدسی به قلمهای خالی
صحرایی با بیان اینکه «نویسندگان ما کمتر پژوهش میکنند» این مسئله را یکی از دلایل اصلی افت کیفیت آثار و متوسطسازی در ادبیات دفاع مقدس دانست و اظهار داشت: نویسندگان آنقدر که مینویسند، مطالعه و پژوهش نمیکنند؛ چه در آن موضوع تخصصی که روی آن کار میکنند و چه در زمینههای عمومی. مشکل ما اکنون این است که مطالعات نویسندگان عمیق، دقیق و پژوهشی نیست.
وی با اشاره به تجربه نویسندگان بزرگ جهان نظیر همینگوی که پیش از نوشتن «پیرمرد و دریا» تجربه شخصیت داستانش را زیسته بود، افزود: من بهواسطه حضور در جنگ سعی کردم از آن تجربهها در نوشتن داستانها استفاده کنم، اما نویسنده جوانتری که در آن دوران نبوده میتواند با مطالعه عمیق، این دانش را تکمیل کند.
هیچ چیز جای کتاب را نمیگیرد؛ نگاهی به رمان دفاع مقدس و چالش فقدان منتقد
نویسنده کتاب «کتیبه ژنرال» با اشاره به توصیههای رهبر شهید انقلاب درباره تولید رمان قوی در حوزه دفاع مقدس، وضعیت فعلی این عرصه را بررسی کرد و گفت: من معمولاً آدم امیدواری هستم و اعتقاد دارم که پس از چهار دهه از دفاع مقدس و همچنین تجربه دفاع از حرم، کارهای خوبی تألیف شده، اما کمتر دیده شدهاند.
وی مشکل اصلی را نبود منتقدان حرفهای دانست و تأکید کرد: ما مشکلی در قبال تولید ادبیات داستانی بهخصوص رمان نداریم، اما همانقدر که نویسنده داریم، متأسفانه منتقد نداریم. منتقدانی که هم جنبه منفی و هم مثبت کار را ببینند و بررسی کنند. در حوزه کتابهای دفاع مقدس، شاید فقط دو یا سه منتقد فعال داشته باشیم در حالی که تعداد نویسندگان و کتابها به چند هزار جلد میرسد.
سبکسازی نکردهایم؛ نقدی بر کارخانه نویسندهسازی در ادبیات دفاع مقدس
صحرایی با انتقاد از نبود سبکهای متمایز در ادبیات دفاع مقدس خاطرنشان کرد: من این نکته را چندین سال است که بارها گفته و فریاد زدهام که ما در حوزه ادبیات دفاع مقدس سبکسازی نکردهایم. نویسندگان زیادی داریم اما وارد مراحل حرفهایگری و پختگی نمیشوند. اگر اسم نویسندهها را بردارید، انگار همه آثار توسط یک نویسنده متوسط نوشته شده است.
وی در ادامه با اشاره به تجربه خود به عنوان دبیر مجموعهای که دو اثر آن («آخرین فرصت» و «خانومماه») موفق به دریافت تقریظ از رهبر شهید شدند، گفت: این آثار بارها بازنویسی شدند تا در نهایت به مستند-رمان تبدیل شدند. تبادل نظر بین نویسندگان و استادان ادبیات ضروری است تا اثر نهایی از سطح متوسط بالاتر برود.
توصیه اکبر صحرایی به نویسندگان جوان
این نویسنده ادبیات دفاع مقدس در پایان با اشاره به ضرورت مطالعه در کنار نوشتن، توصیه کرد:
- نویسنده باید علاوه بر مطالعه تخصصی، مطالعات عمومی (از ریاضیات و فیزیک تا ضربالمثلها و سبکشناسی) داشته باشد تا کلماتش تکراری نباشند و متن جذابی بنویسد.
- غیر از مطالعه کتاب، نویسنده باید فیلم ببیند، سریال تماشا کند و هنرهای دیگر را تجربه کند؛ چراکه همین تجربهها بود که مسیر نویسندگی را برای من هموار کرد.
صحرایی در پاسخ به این پرسش که آیا در زندگی احساس نیاز کرده کتابی غیر از مطالعات تخصصی بخواند، گفت: لازم است وقتی کتابی مینویسید مدام مطالعه کنید. بار کلمات نویسنده با مطالعه به دست میآید و این عطش به مطالعه، نویسنده را معتاد به خوانش میکند؛ درست مثل نوشتن.
About the Author
