اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره نفت ونزوئلا، تنها یک موضع سیاسی یا لفاظی انتخاباتی نیست؛ بلکه بازتاب یک جهانبینی دیرینه در سیاست خارجی آمریکا است. او آشکارا گفت «ونزوئلا حقوق نفتی ما را گرفت» و تأکید کرد که آمریکا «میخواهد همه را پس بگیرد». این سخنان نشان میدهد که در نگاه بخشی از نخبگان سیاسی آمریکا، منابع طبیعی دیگر کشورها نه دارایی ملتها، بلکه حقی از دسترفته برای واشنگتن محسوب میشود.
ونزوئلا بهعنوان نمونهای از استعمار نو
ونزوئلا با بزرگترین ذخایر نفتی جهان، سالها تلاش کرده سیاست انرژی خود را مستقل از آمریکا تعریف کند. همین استقلال، در منطق آمریکامحور، نوعی «تخطی» تلقی میشود. این نگاه، کشورها را نه بر اساس حقوق بینالملل، بلکه بر اساس میزان تبعیت از نظم آمریکایی ارزشگذاری میکند. هر کشوری که از این مدار خارج شود، به سرعت در جایگاه «تهدید» یا «دولت سرکش» قرار میگیرد و منابعش هدف فشار یا مصادره میشود.
مقایسه این رویکرد با استعمار کلاسیک قرن نوزدهم نشان میدهد که هدف تغییر نکرده، تنها ابزارها نو شدهاند. در گذشته ناوهای جنگی و اشغال نظامی ابزار غارت بودند؛ امروز تحریمهای فراسرزمینی، فشار اقتصادی و کنترل مسیرهای انرژی جایگزین شدهاند. ترامپ با صراحت، این پیوستگی تاریخی را آشکار کرد و نشان داد که استعمار نو همچنان بر منطق غارت استوار است.
دزدی دریایی مدرن و توقیف نفتکشها
یکی از جلوههای عینی این سیاست، توقیف نفتکشها و مصادره محمولههای انرژی است؛ اقدامی که به نام «اجرای تحریمها» صورت میگیرد. در مورد ونزوئلا، آمریکا بارها مسیر فروش نفت این کشور را مسدود کرده و در توقیف محمولههای آن نقش داشته است. این رفتار، مرز میان قانون و زور را مخدوش کرده و نشان میدهد که در نظم آمریکامحور، منابع کشورها در صورت عدم همسویی با واشنگتن «قابل مصادره» تلقی میشوند.
جمعبندی
سخنان ترامپ درباره نفت ونزوئلا، پرده از واقعیتی برداشت که سالها پشت زبان دیپلماتیک پنهان شده بود: سیاست غارت منابع و تحمیل اراده، بخشی از ذات سیاست خارجی آمریکا است. این اعتراف باید بهعنوان هشداری جدی تلقی شود؛ هشداری که نشان میدهد در نظم جهانی مورد ادعای آمریکا، حق ملتها تنها تا زمانی محترم است که با منافع قدرتهای بزرگ تعارض نداشته باشد.
**آرمان عطایی**
دبیر گروه اقتصادی و تحلیلگر بازارهای مالی
آرمان عطایی تحلیلگر اقتصادی و روزنامهنگار حرفهای با بیش از دوازده سال تجربه مستمر در حوزه خبرنگاری اقتصادی، تحلیل بازارهای مالی و گزارشنویسی تخصصی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل بازار سرمایه، بررسی سیاستهای پولی و مالی، تحولات ارزی و مطالعات اقتصاد کلان ایران میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی اقتصاد بازرگانی از دانشگاه شهید بهشتی است. همچنین دورههای تخصصی تحلیل بازار سرمایه، مدیریت ریسک و مدلسازی اقتصادی را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
عطایی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۱ با نوشتن تحلیلهای اقتصادی برای روزنامههای تخصصی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه خبرنگاری اقتصادی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه تحولات بازار سرمایه، نرخ ارز، تورم، بودجه و سیاستهای پولی شد. گزارشهای تحلیلی وی در برخی موارد به عنوان مرجع تحلیلهای بعدی مورد استفاده فعالان اقتصادی قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۷ به تیم تحریریه مجله خبری آرمان پیوسته و به عنوان دبیر گروه اقتصادی و تحلیلگر بازارهای مالی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای دقیق و گزارشهای تحقیقی وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، مورد توجه فعالان اقتصادی و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی عطایی در تحلیل بازار سرمایه، بررسی سیاستهای پولی و مالی دولت و بانک مرکزی، تحلیل نرخ ارز و طلا و مطالعات اقتصاد کلان ایران است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی تحقیقی اقتصادی، تحلیل صورتهای مالی شرکتها و مصاحبه با مسئولان اقتصادی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد عطایی در تحلیل اقتصادی مبتنی بر پایش مستمر آمار و دادههای رسمی، اعتبارسنجی منابع اطلاعاتی، استفاده از مدلهای تحلیلی استاندارد و پرهیز از پیشبینیهای غیرعلمی است. وی در گزارشهای خود بر تفکیک واضح میان خبر و تحلیل، رعایت انصاف در قبال همه بخشهای اقتصادی و پرهیز از جانبداری جناحی تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن اقتصاددانان ایران و کانون کارشناسان رسمی دادگستری (در رشته اقتصاد) است و در همایشها و نشستهای تخصصی مرتبط با مسائل اقتصادی به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت فعال دارد.