با وجود اظهارات اخیر وزیر جهاد کشاورزی درباره دستیابی به خودکفایی در تولید گوشت قرمز، بررسیهای آماری و تحلیل بازار نشان میدهد که این “خودکفایی” بیش از آنکه حاصل توسعه تولید باشد، از کاهش چشمگیر مصرف در میان خانوارهای ایرانی ناشی شده است.
کاهش مصرف عامل اصلی خودکفایی در بازار گوشت
طی سه سال گذشته، سهم گوشت قرمز در سفره مردم بهطور مداوم کاهش یافته؛ موضوعی که تحقق خودکفایی را به یک برداشت ظاهری تبدیل کرده است. برخلاف آنچه در سیاستهای توسعه تولید انتظار میرود، عدم توان مالی خانوادهها برای خرید گوشت قرمز و گرایش بیشتر به مرغ، باعث افت چشمگیر تقاضا شده است. این موضوع بهویژه در دهکهای پایین جامعه که گوشت را از منبعی ضروری به کالایی لوکس بدل دیدهاند، مشهودتر است.
آمارهای مصرف؛ کاهش چشمگیر در استفاده از گوشت قرمز
بر اساس آمار رسمی:
مصرف گوشت قرمز از ۵۴۷ هزار تن در سال ۱۴۰۱ به ۴۳۵ هزار تن در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است.
مصرف مرغ در همین بازه با رشد ۲۲ درصدی از ۲ میلیون و ۸۹ هزار تن به ۲ میلیون و ۵۸۰ هزار تن رسیده است.
گوشت گوسفندی با افت ۳۰ درصدی از ۲۵۴ هزار تن به ۱۷۶ هزار تن رسیده.
گوشت گوساله نیز ۱۱ درصد کاهش را تجربه کرده و از ۲۹۳ هزار تن به ۲۵۸ هزار تن تقلیل یافته.
این تغییر در مصرف نشان میدهد که خانوارهای ایرانی مجبور به جایگزینی مرغ بهجای گوشت قرمز شدهاند؛ اقدامی ناخواسته که اثرات تغذیهای بلندمدتی نیز در پی خواهد داشت، زیرا گوشت قرمز حاوی ترکیبات تغذیهای بینظیری از جمله ۹ اسید آمینه ضروری برای بدن است.
افزایش قیمت؛ از عامل محدودکننده تا تهدید تغذیه
در دو ماه گذشته، قیمت گوشت قرمز نیز با رشد ۱۵ درصدی مواجه بوده است. قیمت شقه گوسفندی به ۸۰۰ هزار تومان و گوشت گوساله بدون استخوان به ۶۵۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش نگرانیها را نسبت به حذف کامل گوشت از سفره بسیاری از خانوادهها تشدید کرده است.
در نهایت، هرچند دستیابی به خودکفایی در تولید گوشت قرمز ظاهراً ممکن شده، اما ریشهی آن نه در ارتقاء ظرفیتهای تولید بلکه در کاهش شدید مصرف و تغییر الگوی تغذیه مردم قرار دارد. اگر این روند ادامه پیدا کند، گوشت قرمز نهتنها کالایی اساسی نخواهد بود، بلکه به نماد شکاف اقتصادی و تغذیهای جامعه تبدیل میشود.
**آرمان عطایی**
دبیر گروه اقتصادی و تحلیلگر بازارهای مالی
آرمان عطایی تحلیلگر اقتصادی و روزنامهنگار حرفهای با بیش از دوازده سال تجربه مستمر در حوزه خبرنگاری اقتصادی، تحلیل بازارهای مالی و گزارشنویسی تخصصی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل بازار سرمایه، بررسی سیاستهای پولی و مالی، تحولات ارزی و مطالعات اقتصاد کلان ایران میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی اقتصاد بازرگانی از دانشگاه شهید بهشتی است. همچنین دورههای تخصصی تحلیل بازار سرمایه، مدیریت ریسک و مدلسازی اقتصادی را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
عطایی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۱ با نوشتن تحلیلهای اقتصادی برای روزنامههای تخصصی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه خبرنگاری اقتصادی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه تحولات بازار سرمایه، نرخ ارز، تورم، بودجه و سیاستهای پولی شد. گزارشهای تحلیلی وی در برخی موارد به عنوان مرجع تحلیلهای بعدی مورد استفاده فعالان اقتصادی قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۷ به تیم تحریریه مجله خبری آرمان پیوسته و به عنوان دبیر گروه اقتصادی و تحلیلگر بازارهای مالی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای دقیق و گزارشهای تحقیقی وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، مورد توجه فعالان اقتصادی و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی عطایی در تحلیل بازار سرمایه، بررسی سیاستهای پولی و مالی دولت و بانک مرکزی، تحلیل نرخ ارز و طلا و مطالعات اقتصاد کلان ایران است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی تحقیقی اقتصادی، تحلیل صورتهای مالی شرکتها و مصاحبه با مسئولان اقتصادی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد عطایی در تحلیل اقتصادی مبتنی بر پایش مستمر آمار و دادههای رسمی، اعتبارسنجی منابع اطلاعاتی، استفاده از مدلهای تحلیلی استاندارد و پرهیز از پیشبینیهای غیرعلمی است. وی در گزارشهای خود بر تفکیک واضح میان خبر و تحلیل، رعایت انصاف در قبال همه بخشهای اقتصادی و پرهیز از جانبداری جناحی تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن اقتصاددانان ایران و کانون کارشناسان رسمی دادگستری (در رشته اقتصاد) است و در همایشها و نشستهای تخصصی مرتبط با مسائل اقتصادی به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت فعال دارد.
