فرسودگی بیش از۶۰درصد ناوگان کشاورزی درگلستان؛تهدیدی برای امنیت غذایی
بحران فرسودگی ناوگان کشاورزی گلستان و پیامدهای آن برای امنیت غذایی
بررسیها نشان میدهد فرسودگی ناوگان کشاورزی گلستان به مرحلهای رسیده که میتواند مستقیماً بر آینده تولیدات استراتژیک و امنیت غذایی کشور اثر بگذارد.
در حال حاضر بیش از ۳۸ هزار تراکتور در استان فعال است که بیش از ۶۰ درصد آنها عمری بالای ۱۳ سال دارند. همچنین از حدود سه هزار کمباین موجود، بیش از ۷۰ درصد فرسودهاند و همچنان با فناوریهای ۷۰ تا ۸۰ سال قبل کار میکنند.
هزینه بالای ادوات و کاهش توان خرید کشاورزان
کاهش تسهیلات بانکی، جهش قیمت ادوات و اثرات خشکسالی باعث شده روند نوسازی ناوگان کشاورزی در گلستان تقریباً متوقف شود.
کشاورزان میگویند قیمت ادوات هیچ تناسبی با درآمد آنها ندارد و خرید ماشینآلات جدید به ریسکی بزرگ تبدیل شده است.
محمد قربانی، یکی از کشاورزان گلستانی، میگوید:
- نوسازی ادوات مزایای زیادی دارد اما بیثباتی بازار و هزینههای سنگین، کشاورزان را از خرید منصرف میکند.
- اراضی خرد و کوچک نیز استفاده از ماشینآلات بزرگ و گرانقیمت را غیراقتصادی میکند.
او همچنین از کیفیت پایین برخی ادوات داخلی و ضعف خدمات پس از فروش انتقاد دارد؛ موضوعی که کشاورزان را به تعمیر ادوات قدیمی یا خرید دستگاههای دستدوم سوق داده است.
اعتبار ۳۰۰ میلیارد تومانی برای توسعه مکانیزاسیون گلستان
به گفته مریم برزنونی، رئیس اداره فناوریهای مکانیزه جهاد کشاورزی گلستان، امسال حدود ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای توسعه مکانیزاسیون استان تخصیص یافته که تاکنون ۲۰۰ میلیارد تومان آن جذب شده است.
اما او تأکید میکند که شاخص فعلی «ضریب مکانیزاسیون» تصویر دقیقی از وضعیت استان ارائه نمیدهد، زیرا این شاخص تنها کمی است و بهرهوری واقعی ماشینآلات را نشان نمیدهد.
چالشهای ساختاری؛ از تکنولوژی قدیمی تا تحریمها
برزنونی میگوید بحران مکانیزاسیون تنها کمبود اسببخار نیست، بلکه عدم ورود تکنولوژیهای نوین مهمترین مانع توسعه است.
او توضیح میدهد:
- افزایش قیمت ادوات با رشد قیمت محصولات کشاورزی همگام نیست.
- نبود تکنولوژی روز باعث کاهش کارایی نهادهها و توقف توسعه مکانیزاسیون میشود.
- تحریمها کیفیت مواد اولیه را کاهش داده و تولیدکنندگان داخلی را مجبور به استفاده از آلیاژهای ضعیفتر کرده است.
این مسئله کیفیت ادوات داخلی را پایین آورده و نارضایتی کشاورزان را افزایش داده است.
ضرورت حمایت دولت برای جلوگیری از تهدید امنیت غذایی
کارشناسان معتقدند فرسودگی ناوگان کشاورزی در گلستان، استانی که قطب تولید گندم، برنج و دانههای روغنی است، میتواند پیامدهای اقتصادی و زیستمحیطی گستردهای داشته باشد.
ندا جعفری، کارشناس کشاورزی، میگوید:
- اراضی خرد و نامسطح استفاده از ادوات بزرگ را دشوار میکند.
- ادوات کوچک و چندمنظوره وجود دارد اما قیمت آنها از توان کشاورزان خارج است.
- ادوات فرسوده مصرف سوخت بالا، هزینه تعمیر زیاد و کاهش عملکرد در هکتار را به دنبال دارد.
او تأکید میکند دولت باید با تسهیلات کمبهره، ضمانتهای قوی و حمایت بلاعوض ریسک خرید را کاهش دهد تا کشاورزان بتوانند ناوگان خود را نوسازی کنند.
جمعبندی؛ فرسودگی ناوگان کشاورزی و تهدید امنیت غذایی
کشاورزی گلستان با سه چالش اصلی روبهروست:
- فرسودگی شدید ادوات
- محدودیت اعتبارات و تسهیلات
- قدرت خرید پایین کشاورزان
بدون اصلاح نظام تسهیلاتی، ورود تکنولوژیهای نوین و حمایت ساختاری دولت، امکان نوسازی ناوگان و افزایش بهرهوری بسیار محدود خواهد بود؛ موضوعی که در نهایت میتواند امنیت غذایی کشور را با تهدید جدی مواجه کند.
About the Author
