21014693 474
[
در حالی که ورود به فصل پاییز همواره با افزایش شیوع بیماری آنفلوآنزا همراه است، کارشناسان وزارت بهداشت هشدار میدهند که دادههای اولیه از روند زودهنگام و شیب تندتری در همهگیری آنفلوآنزا در سال جاری حکایت دارد. این وضعیت، لزوم توجه جدیتر به واکسیناسیون سالانه و رعایت پروتکلهای بهداشتی را دوچندان میکند تا از فشار مضاعف بر سیستم درمانی و گسترش بیماری در جامعه، بهویژه در میان دانشآموزان و گروههای آسیبپذیر، جلوگیری شود.
شیوع آنفلوآنزا در پاییز؛ تفاوتهای پاییزی امسال با سالهای قبل
فرشید رضایی، کارشناس بیماریهای عفونی معاونت درمان وزارت بهداشت، با اشاره به ماهیت فصلی آنفلوآنزا در نیمکره شمالی زمین، توضیح داد که این بیماری بهطور معمول بین ۵ تا ۱۰ درصد بزرگسالان و ۲۰ تا ۳۰ درصد کودکان را هر سال درگیر میکند. وی تأکید کرد که گروههای سنی بالای ۶۰ سال و بهویژه شیرخواران، همواره در صف اول بستریشدگان به دلیل آنفلوآنزا شدید قرار دارند.
رضایی خاطرنشان کرد که اطلاعات اولیه دریافتی از آزمایشگاههای بینالمللی، از جمله انگلستان، بیانگر شروعی زودتر و روند افزایشی با شیب تندتر نسبت به سالهای گذشته است. این در حالی است که ایشان اذعان داشتند در حال حاضر افزایش غیرقابل پیشبینی در شیوع کلی بیماریهای تنفسی، خصوصا آنفلوآنزا، در بین کودکان و بزرگسالان کشور گزارش نشده است؛ اما این روند زودهنگام، هشداری جدی برای آمادگی بیشتر است و نباید به معنی نادیدهگرفتن توصیههای بهداشتی باشد.
گروههای پرخطر و ضرورت تزریق واکسن آنفلوآنزا
تزریق واکسن آنفلوآنزا به عنوان مؤثرترین راهکار پیشگیری، برای تمامی افراد بالای ۶ ماه توصیه میشود. اما تاکید ویژه بر واکسیناسیون گروههای پرخطر است که احتمال ابتلا به نوع شدید بیماری و نیاز به بستری در آنها بیشتر است:
سالمندان (بالای ۶۰ سال)
کودکان خردسال، بهویژه شیرخواران
زنان باردار
افراد دارای بیماریهای زمینهای مزمن (مانند دیابت، بیماریهای قلبی-عروقی، ریوی و نقص ایمنی)
کارکنان تیم بهداشت و درمان که در معرض تماس بیشتری با بیماران هستند.
کارشناس بیماریهای عفونی با اشاره به اثربخشی واکسن امسال، اعلام کرد که این واکسن در پیشگیری از بستری شدن کودکان در بیمارستان بیش از ۷۰ درصد و در بزرگسالان حدود ۴۰ درصد کارایی دارد که این میزان در محدوده حفاظتی منطقی و قابل قبول قرار میگیرد. این ارقام نشاندهنده اهمیت حیاتی واکسیناسیون در کاهش عوارض جدی و بار بیمارستانی ناشی از آنفلوآنزا است، حتی اگر فرد به ویروس مبتلا شود.
راهبردهای کلیدی مقابله با شیوع آنفلوآنزا در جامعه
کنترل عفونت در سطح جامعه نیازمند همکاری فراگیر نهادهای مختلف، بهویژه شهرداریها، است. برای کاهش انتقال آنفلوآنزا، بهبود تهویه در اماکن عمومی و تجمعی، سهولت دسترسی به آب، صابون مایع و مواد ضدعفونیکننده، و ترویج رفتارهای بهداشتی مانند شستوشوی مکرر دستها و استفاده صحیح از ماسک در فصل سرما، از جمله اقدامات ضروری است.
بررسیهای میدانی در اماکن عمومی پرتردد مانند مترو نشان میدهد که تنها حدود ۲۰ درصد از مردم، بهویژه جوانان، از ماسک استفاده میکنند که غالباً این استفاده نیز نادرست است یا ماسکها بهطور منظم تعویض نمیشوند. این امر بر ضرورت آموزش مستمر و فرهنگسازی در زمینه نحوه صحیح استفاده از ماسک برای جلوگیری از انتقال آنفلوآنزا تاکید دارد. استفاده نادرست از ماسک میتواند کارایی آن را به شدت کاهش دهد و حتی به منبعی برای انتقال آلودگی تبدیل شود.
توصیههای آموزشی برای کاهش انتقال آنفلوآنزا در مراکز آموزشی
یکی از مهمترین اقدامات فردی و اجتماعی در مهار گسترش بیماریهای واگیر، بهویژه آنفلوآنزا، باقی ماندن افراد دارای علائم در خانه است. این موضوع به صورت خاص در مورد دانشآموزان اهمیت دوچندانی دارد. رضایی تاکید کرد که در صورت ابتلای دانشآموزان به بیماریهای تبدار تنفسی، مسئولان مدارس باید با خانوادهها همکاری کنند تا کودک در منزل استراحت کرده و از حضور در مدرسه خودداری کند. این اقدام ساده میتواند زنجیره انتقال ویروس را در محیطهای آموزشی که محل تجمع کودکان هستند، به شکل چشمگیری قطع کند.
وی افزود که پروتکلهای مشخصی برای تعطیلی مدارس، مهدکودکها و سایر اماکن تجمعی در کشورهای مختلف وجود دارد و تبعیت همگانی از این دستورالعملها برای حفظ سلامت عمومی جامعه الزامی است. اجرای بهموقع و صحیح این پروتکلها، در کنار آگاهیبخشی عمومی و اقدامات پیشگیرانه فردی، نقشی اساسی در مهار موجهای فصلی آنفلوآنزا ایفا خواهد کرد.